วิชาการผังเมือง

วิชาการผังเมือง (Town Planning or City Planning) เป็นศาสตร์ที่ได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางใน ปัจจุบันจากทุกวงการทั้งโดยทางตรงและทางอ้อม กล่าวกันว่ามนุษย์ทั้งที่เป็นทางส่วนตัวหรือโดยเป็นหมู่คณะรู้จัก วางแผนมาตั้งแต่ตอนเริ่มแรกของวิวัฒนาการยุคแรกสุดแล้ว และอาจพูดได้ว่าถ้าไม่มีการวางแผน (Planning) ก็คงจะไม่มีวิวัฒนาการเกิดขึ้นอย่างแน่นอน มนุษย์ก็คงจะเป็นเพียงสัตว์โลกที่มีสัญชาติญาณและปฏิกิริยาที่ตอบสนอง
ต่อเหตุการณ์เฉพาะหน้าเท่านั้น ไม่มีระบบสังคมและการปกครองที่มีแบบแผนที่แตกต่างไปจากสัตว์อื่นๆ ไม่มีการเกษตรกรรม การหัตถกรรม การอุตสาหกรรม การก่อสร้าง ตลอดจนศิลปะหรือการสร้างสรรค์ตลอดจนการฝึกฝนวางแผนที่มีจุดมุ่งหมายและเหมาะสมเป็นพฤติกรรมพื้นฐานของมนุษย์ทุกเผ่าพันธุ์ ดังนั้นแนวความคิดเกี่ยวกับการวางแผนก็ได้เติบโตและเปลี่ยนแปลงไปตามเหตุการณ์ และวิวัฒนาการของโลกเสมอมา ซึ่งส่งผลกระทบต่อชีวิตของทุกคน ซึ่งในด้านของการใช้ประโยชน์ที่ดินและทรัพยากร การออกแบบ การก่อสร้างอาคาร และการคมนาคม รวมทั้งการกำหนดรูปแบบความสัมพันธ์ของนโยบายด้านสังคมและเศรษฐกิจถูกเรียกขานว่า “การผังเมือง” (Town Planning) หรือ “การวางผังชุมชนและการผังภาค” (Urban Planning and Regional Planning)


ขอบเขตของงานผังเมือง
จากความหมายของการวางผังเมืองที่ได้ยกตัวอย่างมาแล้ว อาจพูดได้ว่าการผังเมืองนั้นก็คือ การพัฒนาเมือง เพื่อให้เกิดความสุขความพอใจแก่ประชาชนผู้อยู่อาศัยรวมกันในเมืองนั้น ๆ โดยเน้นการควบคุมและพัฒนาทางด้านกายภาพให้มีความสัมพันธ์อย่างมีระบบกับการพัฒนาในด้านอื่น ๆ เป็นหลัก เพื่อให้มองเห็นขอบเขตของ การทำงานและความสัมพันธ์กับการพัฒนาด้านอื่น ๆ ชัดเจนขึ้น